Catershoflaan Merksem
- Locatie
- Catershoflaan Merksem
- Opdrachtgever
- Water-link i.s.m. Aquafin en district Merksem
- Ontwerper
- stad Antwerpen en Witteveen+Bos
- Aannemer
- Colas Noord
- Realisatie
- 2024
- Waar
- Straat
- Situatie
- Heraanleg bestaande situatie
Beschrijving
De Catershoflaan is gelegen in de wijk Merksemheide van het district Merksem, en vormt de belangrijkste verbinding tussen het centraal gelegen Kroonplein en het ziekenhuis ZAS Palfijn in het noorden. Al jaren vormde de slechte staat van de straat een doorn in het oog voor zowel bewoners als bestuur. Voet- en fietspaden waren niet meer comfortabel en de brede rijbaan zorgde voor een snelheidsprobleem. Een groot deel van de bomen in de middenberm was in slechte staat en ook de riolering was dringend aan vernieuwing toe.
Er werd gekozen om het oude straatprofiel grotendeels te behouden, dus mét groene middenberm. Met de problematiek van de oude bomen in het achterhoofd en de vraag naar voldoende ruimte voor regenwaterinfiltratie, werd beslist om de bomen te rooien. De rijbaan werd versmald, wat de mogelijkheid bood om de nieuwe middenberm breder aan te leggen dan voorheen, met wadi’s, een nieuwe waardevolle groenstructuur en enkele verblijfsruimtes.
Ook voetpaden, fietspaden en parkeerstroken werden vernieuwd met aandacht voor het comfort voor alle weggebruikers. Grote plantvakken in de voetpadzones en bomen in de parkeerstrook zorgen tevens voor extra groen en schaduw aan de zijde van de woningen. De verkeersveiligheid werd verbeterd door de aanleg van voetpaduitstulpingen, verhoogde kruispunten en verkeersplateaus.
Randvoorwaarden
Comfortabele voetpaden, brede fietspaden en meer verkeersveiligheid waren belangrijke uitgangspunten, naast voldoende aandacht voor infiltratie van regenwater en (meer) groen. Bij de opmaak van het ontwerp diende bovendien rekening gehouden te worden met de belangrijke ontsluitingsfunctie die de straat heeft voor het ziekenhuis. Dit hield onder andere in dat de middenberm in het noordelijke deel van de straat deels overrijdbaar moest worden gemaakt voor hulpdiensten.
Uitvoeringsaspecten
In eerste instantie werd de oude gemengde riool opgebroken en vervangen door een gescheiden rioleringsstelsel. Hierbij werd deels gebruik gemaakt van circulaire rioolbuizen, waarbij zo’n 600m van de leiding voor afwaterwater werd vervaardigd uit zwavelbeton. Voor de productie van dit materiaal is minder energie nodig dan andere materialen, met daardoor een lagere CO2-uitstoot. De buizen zijn door het gebruik van dit materiaal ook volledig circulair, waardoor ze in de toekomst (na smelten aan een relatief lage temperatuur) hergebruikt kunnen worden.
De nieuwe middenberm is voorzien van verschillende wadi’s die onderling met elkaar zijn verbonden. Regenwater dat op de verhardingen valt, wordt naar de middenberm geleid via openingen in de boordstenen en kan daar infiltreren. Enkel bij hevige en langdurige regenval, wordt het regenwater via overstortkolken en drainageleidingen naar de riolering afgevoerd. De middenberm werd ingezaaid met bloemrijk grasland en de stammen van enkele van de oude bomen werden achtergelaten als nestplaats voor onder andere insecten. Voor de overrijdbare zone in functie van hulpdiensten werd gekozen voor grindgazon, aangezien dit sporadisch verkeer kan verdragen maar nog steeds zorgt voor een groen uitzicht.
In totaal zijn er in de straat een 15-tal verschillende boomsoorten te vinden; er kwamen dan ook meer dan 200 nieuwe bomen bij. Hier en daar werd tussen de bomen in de middenberm struweel aangeplant voor nog meer diversiteit.
Aan de zijde van de woningen werden de nieuwe parkeerstroken aangelegd in kasseien (hergebruik) met waterdoorlatende voegen. De parkeerstroken hebben geen helling, waardoor ook hier regenwater de kans krijgt om te infiltreren in de ondergrond. Grijze betonstraatstenen (22x22cm) in de voetpaden en fietspaden in rode asfalt zorgen voor meer comfort voor de trage weggebruiker. De rijweg werd vernieuwd in asfalt en de verkeersplateaus werden aangelegd in antraciet betonstraatstenen (22x11cm). Op twee plaatsen in de middenberm zijn kleine verblijfsruimtes voorzien met zitbanken en speelaanleidingen, op een ondergrond van grasbetontegels.
Participatie burger
Het districtsbestuur koos ervoor om de bewoners van de straat van bij het begin grondig te betrekken bij de opmaak van het ontwerp. Nog voor er één lijn op papier werd gezet door de ontwerper, konden zij tijdens workshops hun droombeelden voor de nieuwe Catershoflaan uittekenen. Op basis hiervan ging de ontwerper aan de slag.
Nadat verschillende opties werden onderzocht en doorgesproken, was het duidelijk dat de meeste bewoners het idee van een straat met groene middenberm erg genegen waren. Er werd dan ook gekozen om dit profiel te behouden. Ook tijdens het verdere ontwerptraject bleven bewoners nauw betrokken bij de plannen door verschillende participatie- en communicatiemomenten.
Investeringskost
De investeringskost bedroeg 4.208.644 euro (excl. BTW).
Werking en onderhoud
Het gebruik van een extensief bloemenmengsel in de wadi’s zorgt ervoor dat het onderhoud van de middenberm redelijk eenvoudig is. Voor de groenvakken aan de zijde van de woningen werd eveneens gekozen voor hoofdzakelijk onderhoudsvriendelijke beplanting, zoals lage rozen. De werking van de wadi’s in de middenberm wordt nog volop geëvalueerd. Alle gebruikte materialen en straatmeubilair zijn standaard voor de stad Antwerpen.
Contactpersoon
Lindsey Pauwels, lindsey.pauwels@antwerpen.be – 03/ 338 73 74